Đặc điểm xã hội của người Hàn Quốc

17-09-2014 06:08:33 - Lượt xem: 2975

Từ những đặc điểm về con người Hàn Quốc, làm thế nào để có thể chỉ ra đặc trưng quan hệ xã hội của người Hàn Quốc? Để thảo luận về điều này ta phải đưa ra những đặc trưng để có thể so sánh với xã hội khác. ở đây có ba tiêu chí để đánh giá:

 



a.Tính cách của người thực hiện hành động đồng thời cũng là chủ thể tạo lập quan hệ với người khác.

b. Cấu trúc thứ bậc của các mối quan hệ.

c. Tính minh bạch của quy tắc quy định nên quan hệ với mọi người.

1.Chủ nghĩa cá nhân và luân lý nhân cách

Thứ nhất, tính cách của người thực hiện hành động là phải phù hợp với kinh tế học hiện đại, tức phải là người hợp lý tính toán, vị kỷ hay là người có khả năng thích ứng cao với xã hội, tức là có thể biến những quy tắc chuẩn mực của xã hội thành của mình, từ đó sống có trách nhiệm, nghĩa vụ và nỗ lực đáp ứng sự mong đợi của đối phương. Có học giả cũng gọi con người này là con người xã hội hóa chưa đủ ( undersocialized agent) và con người xã hội hóa quá mức ( oversocialized agent).

Theo sự phân biệt này, xã hội Hàn Quốc mang trong mình truyền thống luân lý nhân cách đối lập với chủ nghĩa cá nhân phương tây. Có sự khác biệt về chuẩn mực quy định cách suy nghĩ và trật tự xã hội giữa phương đông và phương Tây nhưng những  sự khác biệt đó đang được thực hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Trong truyền thống của phương tây, từ platon cho đến Lokk, Mill, Rolls…thì quan niệm cá nhân với ý thức siêu bản ngã là rất mạnh, và trong truyền thống cá nhân chủ nghĩa như vậy, khái niệm tự do vô cùng cấp tiến đã ra đời. Đây chính là cơ sở của khế ước và dân chủ chủ nghĩa. Nhưng đồng thời nó cũng là nguyên nhân của sự bạo lực, cảm giác cô đơn và bị xa lánh trong xã hội phương Tây. Ngược lại trong văn hóa Đông Á, khái niệm con người mang tính quan hệ luận là khái niệm cốt lõi. Cá nhân không được nhìn nhận độc lập mà được nhìn nhận trong mối  quan hệ với gia đình, cộng đồng, xã hội, quốc gia, vũ trụ. Vì vậy khuynh hướng suy xét trong một chuỗi quan hệ cụ thể là mạnh hơn.

Khái niệm lý luận đạo đức là khái niệm được giáo sư Jang Yun-Sik-người đã từng dạy tiếng Hàn Quốc trong một thời gian rất dài tại đại học British Columbia của Canada và đã nghỉ hưu-sử dụng. Ông đã phân biệt sự khác biệt giữa văn hóa Đông-Tây bằng luân lý đạo đức và chủ nghĩa cá nhân. Nếu chủ nghĩa cá nhân của phương Tây nhấn mạnh sự độc lập, tính tự do và tự phát triển của cá nhân hơn thì luân lý đạo đức của Hàn Quốc, vốn thuộc khu vực văn hóa Nho giáo, lại nhấn mạnh hơn đến nhân tính, bổn phận, sự hoàn thiện nhân cách, quan hệ viên mãn giữa con người với nhau, sự hài hòa của tập đoàn hay cộng đồng trong sinh hoạt xã hội.

Tương tự như vậy cũng có một khái niệm là khái niệm “xã hội thục nhân”( xã hội được hình thành bởi những người có sự quen biết lẫn nhau) do nhà xã hội học gạo cội Trung Quốc Phí Hiếu Thông đưa ra. Ông cho rằng đại bộ phận nông dân Trung Quốc sống cả cuộc đời ở một ngôi làng và vì những người trong làng đều như nhau nên nảy sinh một đặc trưng là lối sống hàng ngày hay hoạt động sản xuất cũng như đối tượng hợp tác của họ đều căn bản được hạn định trong làng điều đó có nghĩa là quan hệ xã hội là cấu trúc mở ra theo thứ tự bắt đầu từ gia đình đến bạn bè, họ hàng, người quen biết giống như những vòng tròn sóng khi chúng ta ném một viên đá xuống ao và quan hệ càng gần về phía trung tâm thì càng than thiết và độ tin cậy càng cao hơn.

Trong văn hóa tập thể chủ nghĩa, tính chủ thể của cá nhân luôn được định nghĩa trong mối liên quan với người khác. Vì thế trong tiếng Hàn, sự phân biệt giữa “tôi” và “chúng tôi” là không rõ ràng, thậm chí còn có khuynh hướng lớn trong việc coi “tôi” đồng nhất với “chúng tôi”. Vì vậy trong khi chủ nghĩa tập thể thể hiện tính chỉnh thể của các cá nhân trong nội bộ tập đoàn có sự chồng chéo lên nhau thì trái lại, ranh giới giữa các tập đoàn lại được phân biệt rất rõ ràng, ngược lại trong văn hóa cá nhân chủ nghĩa, tính chỉnh thể của cá nhân thì rõ ràng trong khi ranh giới tâm lý giữa các nhóm lại không được phân biệt rõ ràng như vậy. Mật độ các mối quan hệ giữa các cá nhân ngày càng cao, lực cố kết của tập đoàn phi chính thức được thể hiện dưới hình thức đảng phái thì sự hình thành đảng phái ngay sau đó sẽ có thể dẫn đến sự đỗ vỡ của tập đoàn chính thức. Trong hoàn cảnh như vậy, bổn phận, với tác dụng như một chất thúc đẩy cho sự gắn kết “trong nội bộ tập đoàn”, lại mang đến một kết quả không lường trước được, thúc đẩy sự phân biệt giữa các tập đoàn.

2.Khoảng cách quyền lực và tính thứ bậc trong nội bộ tập đoàn:

Bản chất thứ hai cần được chú ý của xã hội Hàn Quốc là khoảng cách quyền lực khá lớn. Khoảng cách quyền lực là mức độ bình đẳng giữa người trên và người dưới. Trong xã hội khoảng cách quyền lực lớn thì người dưới rất khó biểu hiện ý kiến của cá nhân, nếu ý kiến đó đi ngược lại với suy nghĩa của người trên.  Bởi vì ý thức về trật tự xã hội theo thân phận trên dưới rất được nhấn mạnh. Nói khác đi con người không được nhìn nhận một cách bình đẳng như nhau. Mà luôn được phân biệt đánh giá theo kiểu trên dưới, tôn ti, sang hèn. Giáo sư, học giả xã hội Choi-Jae-Seok cho rằng sự phát triển của phép tắc về lễ và sự phát triển của hệ thống kính ngữ là hiện tượng cho thấy rõ ý thức thứ bậc mạnh mẽ trong xã hội Hàn Quốc. Ví dụ trong xã hội phương Tây với tính bình đẳng mạnh thì giáo sư là một người chuyên môn truyền thụ tri thức. Nhưng trong xã hội Nho giáo, giáo sư không chỉ là người truyền thụ tri thức mà còn là người truyền đạt những hiểu biết về cuộc sống, là người có nhân cách hoàn thiện. cụm từ “đúng lễ nghĩa” là cụm từ phản ánh mối quan hệ giữa con người với con người.

Giáo sư Choi-Jae-Seok cũng cho rằng “tập đoàn vua-tôi” một hình mẫu bè phái kiểu Hàn Quốc có sự tương ứng với quan hệ Oyabung (than phận)-Kobung (tử phận) của Nhật Bản. Cả hai hình mẫu này đều có một đặc điểm chung là quan hệ phụ tử. Bố có quyền uy và chăm lo đối với con, còn con thì phải tuyệt đối phục tùng bố, giống như quan hệ phụ tử là quan hệ huyết thống đầu tiên được ưu tiên trong ý niệm. Quan hệ cua tôi cũng ràng buộc bởi mối quan hệ chắc chắn nhưng trong đó mặt lợi ích và đặc ân vô điều kiện được ưu tiên. Vì thế sự gắn kết mang tính gia đình đã trở thành cánh cửa đóng đối với người ngoài.

Đôi khi, quan hệ giữa con người với nhau trong tập đoàn cũng được so sánh với quan hệ anh em. Bởi vì xã hội Hàn Quốc với khoảng cách quyền lực lớn như vậy thì quan hệ trên dưới có khuynh hướng trùng lặp với vị thế về tuổi tác như thế là “hệ thống mà những người cao tuổi nắm quyền”.

Việc thăng tiến trong hầu hết tổ chức là cuộc đấu loại giữa những người đồng niên, và trọng tài thường là những người có vị trí cao hơn, đảm đương nhiệm vụ quản lý nhân sự, tức là những người đi trước tuổi cao hơn. Nếu một trong số những người cùng gia nhập tổ chức được thăng tiến thì những người thua cuộc sẽ lặng lẽ rút lui. Bởi vì người đi trước bao giờ cũng là người có năng lực và chức vị cao hơn so với người sau. Không chỉ có các cơ quan hay quân đội như viện kiểm sát là coi trọng việc trên ra lệnh, dưới phục tùng mà ngay cả trong các công ty, xí nghiệp, các tổ chức xã hội cũng duy trì hình thức lão trị này.

Tính thay thế tương hỗ theo chiều ngang giữa các tổ chức đã làm người ta phải ca ngợi thời kì toàn thịnh mà mạng lưới liên kết của những người đồng lứa là một bệ đỡ cho cả thế hệ trên đưởng tiến đến đỉnh vinh quang. Nhưng khi thời kì đó qua đi thì nó nhanh chóng bị suy thoái. Vì vậy chế độ lão trị được hình thành theo hướng hạn chế trong một phạm vi nhất định việc chính thức hóa những mối quan hệ không chính thức, có sự phân bố thuộc tính giữa các thành viên tổ chức.

Đặc trưng này đã đưa người Hàn Quốc đến một khuynh hướng là sợ người trên và hình thành xu thế nhóm họp theo tuổi và giới tính. Hiện tượng này được gọi là khuynh hướng tương hợp.

Theo  điều tra về mạng lưới liên kết của người Hàn Quốc vào năm 1998, sự khác biệt về tuổi tác trong mạng lưới xã hội của người Hàn Quốc là 7,8 năm, nhỏ hơn rất nhiều so với chỉ số người Mỹ là 10,5 năm. Sự khác biệt về giới tính cũng không quá 0,54, nhỏ hơn rất nhiều so với sự khác biệt giới của người Mỹ là 0,69. Nói cách khác, đối với người Hàn Quốc, phạm vi bạn bè không vượt quá phạm vi tuổi tác trên dưới 4 năm và quan niệm “nam nữ đến 7 tuổi thì không cùng ngồi 1 chỗ” có vẻ vẫn còn có hiệu lực.

3. Tính bè phái trong xã hội Hàn Quốc:

Quốc gia nào cũng tồn tại những bè phái. Đặc biệt ở nơi nào có quyền lực thì ở nơi đó có bè phái.

Những người xung quanh tổng thống Mỹ Jimmy Carter được gọi là Mafia Georgia. Những năm 1990, phe chi phối Trung Quốc là phe Thượng Hải do chủ tịch nước nguyên chủ tịch nước kiêm tổng bí thư đảng cộng sản Giang Trạch Dân làm chủ đạo. vào những năm 2000, những nhân vật của trường đại học Thanh Hoa được gọi là phái Than Hoa vụt sáng lên như những hạt nhân cho thế hệ tiếp theo của giới lãnh đạo Trung Quốc. tùy theo những quốc gia cũng có quốc gia là lấy nguyên tắc tối cao là không dung nạp chủ nghĩa bè phái.

Đấu tranh giữa các phe phái là hiện tượng phổ biến ở bất cứ quốc gia nào, nhưng sự lớn mạnh và mức độ nghiêm trọng của nó là khác nhau. Đặc tính độc đáo của xã hội Hàn Quốc là luôn có đấu tranh phe phái, và tình hình tương đối trầm trọng. vậy phe phái là gì? Và tại sao đấu tranh phe phái lại trở thành vấn đề đặc biệt trong xã hội Hàn Quốc ?

Phe phái là hình thái đặc thù trong quan hệ của con người được nhóm lại thành tập đoàn. Tất cả các mối quan hệ của con người đều có thể giải thích nhờ quy tắc quan hệ và diện mạo của sự quan hệ. Để giải thích về phe phái, cần phải chia thành đặc trưng của quan hệ con người với con người về mặt hình thái và chuẩn  mực của mối quan hệ quy định nên điều đó.

 Trước tiên xem xét về mắt hình thái quan hệ, phe phái có đặc trưng là:

*Có tính đóng giữa các tập đoàn.

*Có tính thứ bậc trong nội bộ tâp đoàn. Một phe phái hoàn chỉnh phải có mật độ quan hệ cao giữa các thành viên trong nội bô tập đoàn và phải hoàn toàn cắt đứt với những thành viên ngoài tập đoàn. Trong thực tế có thể nói, độ liên kết bình quân trong nội bộ tập đoàn mạnh hơn độ kiên kết bình quân với người ngoài tập đoàn thì diện mạo phe phái càng mạnh. Theo đó quan hệ trong nội bộ phe phái thể hiện rõ tính cách chủ-tôi. Sự phân chia vai trò trong nội bô tập đoàn càng bất bình đẳng thì tính hướng phe phái càng mạnh. Nói cách khác, tập đoàn được cấu thành bởi vai trò là chủ và người phục tùng, trong đó người phục tùng phải tuyệt đối tuân theo ông chủ và ông chủ càng tạo ra nhiều tiện ích và mối quan tâm cho người phục tùng thì tính phe phái càng mạnh.

Có nhiều loại tổ chức có 2 đặc trưng này, tức là tính đóng giữa các tập đoàn và tính thứ bậc trong nội bộ tập đoàn. nhưng không phải tất cả các tổ chức đó được gọi là phe phái. Để quy định những tổ chức nào là phe phái, cần phải phân biệt  đặc tính của tiên chuẩn quan hệ với quan hệ mang tính khế ước và chính thức. Vì thế chuẩn mực quan trọng nhất quy định nên phe phái là: “ Cảm giác phụ thuộc mạnh mẽ vào tập đoàn mà bản thân mình đang thuộc về”. Cảm giác lệ thuộc tập đoàn có thể thể hiện bằng sự tính toán hơn thua mang tính tập đoàn nhạy cảm như quan hệ hơn thua của phe phái mà bản thân thuộc về, đồng thời nó cũng có thể hiện ở thái độ đề cao tập đoàn mình, coi tập đoàn mình là trung tâm so với các tập đoàn khác. Vấn đề là, trong xã hội Hàn Quốc cá rất nhiều điều kiện xã hội thúc đẩy việc hình thành phe phái. Điều đó có nghĩa là nếu kết hợp những đặc tính văn hóa và xã hội của xã hội người Hàn Quốc với lý luận hình thành quan hệ con người trong điều kiện nhất định thì sức phá hủy có thể được chuyển hóa thành cạnh tranh phe phái cao độ. Điều này có thể hiểu là “thể chất luận” hơn là “vận mệnh luận”, giống như luận thuyết tính đảng phái của các nhà lịch sử thực dân thời đế quốc Nhật, hoặc luận thuyết quyết định luận văn hóa. Nó  giống như chuyện người ta nói người Thịnh âm có hệ thống thiêu hóa khỏe nên phát huy khả năng tiêu hóa một cách triệt để nhưng hệ thống tuần hoàn lại kém nên dễ mắc cao huyết áp và tiểu đường. ưu điểm có tính người và biết phục vụ người bề trên nhưng đôi khi có thể bị cuốn vào vòng xoáy đấu tranh phe phái quyết liệt là bản chất xã hội của người Hàn Quốc.

 Có thể nói tóm lại thành 2 điểm như sau:

Thứ nhất luân lý nhân cách trong sự phân biệt với chủ nghĩa cá nhân đang thâm nhập một cách mạnh mẽ vào quan hệ con người. Thứ 2 là tính thứ bậc lớn có thể nhận thấy trong sự khác biệt quyền lực giữa tuổi tác và trật tự xã hội. Do sự kết hợp với đặc tính bản chất này mà xã hôi Hàn Quốc đang có một vấn đề đáng quan tâm là tính minh bạch của quy tắc trong việc quyết định chính sách hay phân phối nguồn vốn là không cao. Đối với hai yếu tố trước, phe phái không trở thành vấn đề lớn. Cái quyết định là yếu tố cuối cùng, tức là tính minh bạch của quy tắc. sự tương thân tương ái của người Hàn Quốc dưới các quy tắc minh bạch đã tạo nên một hiệu quả đồng vận làm cả thế giới ngạc nhiên. Việc phải chia các phe phái trong tình trạng các quy tắc minh bạch dần dần mất đi đã dẫn đến sự kết thúc bằng sự mâu thuẫn phe phái không giải quyết được.

Theo Dieu Dang_Han Quoc Hoc

Xem thêm: du hoc ireland du hoc philippines dịch tiếng anh bằng hình ảnh

link 188bet khong bi chan

link vao 188bet

link vao fun88, w88, v9bet

tin hoc ic3

chung chi a2

nhận định bóng đá

tips bóng đá

tỷ lệ bóng đá


CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN DU HỌC VÀ DỊCH THUẬT OSC    

Trụ sở Hà Nội: Số 24, Ngõ 184 Vương Thừa Vũ, P. Khương Trung, Q. Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại: 1900 6689 
Email: duhoc@osc.edu.vn  

VPĐD Hải Phòng: Số 68, Lô 26 D,  Đường Lê Hồng Phong, P. Đông Khê, Q. Ngô Quyền, TP Hải Phòng
Điện thoại: 0225.821.568 / 0987 932 932
Email: luongnguyen@osc.edu.vn

  CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN DU HỌC HÀN QUỐC OSC 

Tư vấn du học Hàn Quốc 2015 - 2016

Chuyên trang du học OSC:  du học nhật bản du hoc han quoc du hoc dai loan du hoc han quoc du hoc ireland